Σπύρος Βασιλείου (1902 – 1985)
Βιογραφία
Ο ζωγράφος, χαράκτης, αγιογράφος, σκηνογράφος Σπύρος Βασιλείου γεννήθηκε στο Γαλαξείδι το 1903 και απεβίωσε στην Αθήνα το 1985.
Σπούδασε ζωγραφική στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών (1921-1926) με δασκάλους τους Α. Καλούδη και Νικόλαο Λύτρα, από τον οποίο διδάχθηκε τις αρχές του μοντερνισμού.
Άφησε περισσότερα από πέντε χιλιάδες έργα (πορτρέτα, τοπία, νεκρές φύσεις κ.ά.) σ’ όλες σχεδόν τις τεχνικές της ζωγραφικής (λάδι, τέμπερες, ακουαρέλες, φρέσκο κτλ.). Στα αρχικά του έργα διακρίνονται επιδράσεις φωβιστών και συμβολιστών. Στη διάρκεια της Κατοχής στράφηκε στη χαρακτική (σειρά ξυλογραφιών στη Νέα Εστία). Μεταπολεμικά αξιοποίησε στοιχεία της παράδοσης, του κολλάζ, της ποπ αρτ, του φωτογραφικού ρεαλισμού κ.α. Από τη δεκαετία του 1960 η πιστή αναπαράσταση του θέματος τοποθετείται σε μονοχρωματικό-εξωπραγματικό φόντο, με δραματικό αποτέλεσμα. Στην τοπιογραφία προχώρησε σε μια αφαιρετική και ποιητική-νοσταλγική απόδοση του χώρου, παρουσιάζοντας συχνά την εξέλιξη του αθηναϊκού αστικού ιστού από τη μεσοπολεμική περίοδο έως τις δεκαετίες της αντιπαροχής. Εκπρόσωπος της Γενιάς του Τριάντα, αναζητά και επιδιώκει την «ελληνικότητα», συνθέτοντας γόνιμα στοιχεία της βυζαντινής τέχνης, της παράδοσης με τον ευρωπαϊκό μοντερνισμό.
Συνεργάστηκε με εφημερίδες και περιοδικά. Εξέδωσε και εικονογράφησε βιβλία, φιλοτέχνησε περισσότερα από 60 σκηνικά για θεατρικές παραστάσεις του Εθνικού Θεάτρου, του ΚΘΒΕ, της Όπερας της Στουτγκάρδης καθώς και για κινηματογραφικές ταινίες.
Το έργο του παρουσιάστηκε σε πολλές ατομικές εκθέσεις (Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Παλέρμο, Ζυρίχη κ.α.). Συμμετείχε σε ομαδικές και διεθνείς εκθέσεις (Πανελλήνιες 1938, 1940, 1948, 1952, 1957, 1960, 1963, 1965, 1975, Μπιενάλε Βενετίας 1934, 1964, Μπιενάλε Αλεξάνδρειας 1957, Μπιενάλε Σάο Πάολο 1959, Τριενάλε Νέου Δελχί 1971 κ.α.).
Το 1929 βραβεύτηκε από την Ακαδημία Αθηνών με το Μπενάκειο Βραβείο για την αγιογράφηση του Αγ. Διονυσίου του Αρεοπαγίτη (1936-1939).
Το 1960 στη Νέα Υόρκη απέσπασε το βραβείο Guggenheim του ελληνικού τμήματος της AICA για το έργο του «Φώτα και Σκιές».
Υπήρξε μέλος των καλλιτεχνικών ομάδων «Τέχνη», «Στάθμη» και του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδος.
Το σπίτι του κάτω από την Ακρόπολη, στον αριθμό 5 της οδού Γουέμπστερ, μετατράπηκε το 2004 σε μουσείο.