Καλλιτέχνης

Salvador Dalí (1904 – 1989)

Βιογραφία

Ο ζωγράφος, γλύπτης, συγγραφέας, ηθοποιός, καλλιτέχνης, σκηνοθέτης κινηματογραφικών έργων, σεναριογράφος και φωτογράφος Salvador Dali (Salvador Felipe Jacinto Dalí i Domènech) γεννήθηκε το 1904 στη πόλη Figueres της Ισπανίας, όπου και απεβίωσε το 1989.
Το 1921 άρχισε τις σπουδές του στην Academia de San Fernando της Μαδρίτης. Τα βήματα της καλλιτεχνικής του πορείας περιλαμβάνουν αφομοίωση τύπων της ακαδημαϊκής παράδοσης, γνωριμία του κυβισμού, του φουτουρισμού, του ντανταϊσμού, βαθιά και μόνιμη επίδραση των μορφών του Tanguy και διατυπώσεις του προσωπικού του ιδιώματος. Καθοριστικό ρόλο διαδραμάτισε η μελέτη του έργου του Freud και του Nietsze, ενώ η γνωριμία έργων της μεταφυσικής ζωγραφικής του de Chirico το 1924 τον προσανατόλισε σε νέες κατευθύνσεις.
Το 1927 συνδέθηκε με τον Lorca και συνεργάστηκε με τον Bunuel, σχηματίζοντας έναν δημιουργικό κύκλο στη Μαδρίτη. Το 1928 στο Παρίσι συνάντησε τον Picasso και τον Breton και το 1929 έγινε δεκτός στην ομάδα των σουρεαλιστών και γνώρισε τη Gala Éluard. Υιοθέτησε τη θεωρία του αυτοματισμού του σουρεαλισμού, αλλά τροποποιημένη στην «κριτική παρανοϊκή μέθοδο», αυτόματη μέθοδο παραλογικής γνώσης, βασισμένης στην κριτική ερμηνευτική σύνθεση των φαινομένων του παραληρήματος. Από την πρώτη του ατομική στο Παρίσι το 1929 έως το 1937 έδωσε μερικά από τα πιο σημαντικά και χαρακτηριστικά του έργα, με πολύπλοκο θεματικό και μορφικό λεξιλόγιο, πλήθος απόκρυφων, συμβολικών, φροϋδικών και μεταφορικών στοιχείων, ανατρέχοντας συνειδητά στο υποσυνείδητό του, σε τραύματα και φοβίες. Καθιερώθηκε ως καλλιτέχνης της οφθαλμαπάτης, της ονειρικής παραίσθησης, της αλληγορικής εικόνας. Το 1937 επισκέφθηκε την Ιταλία και υιοθέτησε ένα πιο παραδοσιακό ύφος. Το 1938 πήρε μέρος στη Διεθνή Έκθεση του Παρισιού και το 1940 έφυγε στην Αμερική. Το 1941 στράφηκε στην κλασική και την αναγεννησιακή τέχνη, παρακολουθώντας τις επιστημονικές ανακαλύψεις της δεκαετίας του ’50, τα μαθηματικά, τη φυσική, τη γενετική, συνδέοντας τις ανακαλύψεις της μοντέρνας επιστήμης με τη θρησκεία και τον μυστικισμό. Το 1948 επέστρεψε στην Ισπανία, εστιάζοντας, πλέον, στα θρησκευτικά θέματα, την ακαδημαϊκή τεχνική, σε έναν συνδυασμό του πραγματισμού των Κάτω Χωρών, του ιταλικού ιδεαλισμού της πρώιμης Αναγέννησης και του μανιερισμού, των κλασικών δασκάλων και επιγόνων. Το 1955 επέστρεψε στην Ιταλία. Τα γλυπτά του χαρακτηρίζονται από κατασκευαστική τελειότητα, με θέματα από τα μαθηματικά, τη θρησκεία, τα ιστορικά γεγονότα, τη φύση, τη μυθολογία, την κουλτούρα της πατρίδας του. Κλασικές επιρροές του καλλιτέχνη, συνυπάρχουν με θέματα του χριστιανικού κόσμου, αποτυπώνοντας τις μεταφυσικές και υπαρξιακές του ανησυχίες.
Δημιούργησε με τον Bunuel τις πρώτες σουρεαλιστικές ταινίες «Ανδαλουσιανός Σκύλος» (1929), «Η Εποχή του χρυσού» (1930), συνέβαλε στην ταινία Χίτσκοκ «Μαγεμένος» (1945). Έγραψε το μυθιστόρημα «Κρυμμένο Πρόσωπο» (1944) και αυτοβιογραφιές, «The Secret life of Salvador Dali» (1942) και «Ανείπωτες Εξομολογήσεις» (1976).
Την περίοδο 1960-1974 εργάστηκε σχεδόν αποκλειστικά για τη δημιουργία του Θεάτρου-Μουσείου Γκαλά-Σαλβαντόρ Νταλί στο Figueras, όπου το 1984 δημιουργήθηκε το Ίδρυμα Γκαλά-Σαλβαντόρ Νταλί.

Μετάβαση στο περιεχόμενο