Θεόδωρος Στάμος (ζωγράφος, 1922 – 1997)
Βιογραφία
Ο ζωγράφος Θόδωρος Στάμος (Theodoros Stamos) γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη το 1922 και απεβίωσε στα Ιωάννινα το 1997.
Ελληνοαμερικανός καλλιτέχνης, κέρδισε ως έφηβος υποτροφία για την American Artists School, όπου μελέτησε γλυπτική. Από το 1937 αφιερώθηκε στη ζωγραφική.
Πρωτοπόρος του κινήματος του αφηρημένου εξπρεσιονισμού, διαμόρφωσε ένα ιδίωμα ποιητικό, λυρικό. Ήταν ένας από τους αρχικούς και νεότερους ηλικιακά αφηρημένους εξπρεσιονιστές καλλιτέχνες που εργάζονταν στη Νέα Υόρκη τις δεκαετίες του ’40 και ‘50. Επηρεάστηκε από τους M. Tobey, Μ. Rothko και W. Baziotes. Οι πρώτοι πίνακές του συγκροτούνται από βιόμορφα σχήματα, οργανικές οντολογικές ενότητες κινούμενες σε αινιγματικό χώρο, με εμφανείς τις επιδράσεις του σουρεαλισμού. Το 1950 έγινε μέλος της ομάδας των «Οργισμένων καλλιτεχνών της Νέας Υόρκης» που περιελάμβανε τους Jackson Pollock, Willem de Kooning και Marc Rothko. Το 1963 αρχίζει τη σειρά «τα Κουτιά του Ήλιου», ενώ από το 1970 και για δύο δεκαετίες κυριαρχούν, σε πολλαπλές εκδοχές, τα «Ατέρμονα Πεδία», που ανέκυψαν από τα ταξίδια του στην Ελλάδα, την Ιταλία, την Παλαιστίνη.
Δίδαξε στο Black Mountain College στη Βόρεια Καρολίνα, το 1950 και από το 1950-1954 στο Hartley Settlement House της Νέας Υόρκης. To 1955 άρχισε να διδάσκει στην Art Student’s League της Νέας Υόρκης. Διετέλεσε επισκέπτης καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Columbia το 1956 και Artist-in-Residence στο Πανεπιστήμιο Brandeis το 1957.
Τιμήθηκε με τα εξής βραβεία: Louis Comfort Tiffany Foundation Fellowship 1951. National Institute of Arts and Letters Award 1956. Brandeis Creative Arts 1959. Mainichi Newspaper Prize 1961. National Foundation Award 1967.
Έργα του βρίσκονται στην Εθνική Πινακοθήκη-Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου, τη Δημοτική Πινακοθήκη Ρόδου, την Αlbright Art Gallery κ.α.